Metaal

IJzer (oud Hollands: Yzer) wordt al meer dan 4000 jaar gebruikt voor vele doeleinden. Maar de ontwikkeling van het vervaardigen van kwalitatief hoogwaardig staal heeft eeuwen geduurd! Slechts 200 jaar geleden ontdekte men dat andere metalen die in legeringen voorkomen, bepaalde eigenschappen van ijzer kunnen verbeteren. Pas daarna kwam de kennis van deze chemie op gang en leerde men beter en sneller ijzer produceren zoals we dat nu kennen. Dankzij het (Henry) Bressemer-procede en later de Siemens-Martinoven (1900) kwam men in staat om hoogwaardig staal te produceren, Het allereerste ijzeren schip dat in Nederland te water ging was in 1841, een Rijnsleepschip, gebouwd op etablissement Fijenoord, naar een ontwerp van de heer Roentgen. Rond 1900 werd er langzaam overgeschakeld van ijzer naar staal.

Jesper Kouijzer: “ De puddel-ijzeren en vroegere schepen vind ik altijd interessant, omdat je nooit precies weet wat je op de werf krijgt! De productie van ijzer en later staal was slecht beheersbaar, het materiaal was op zich goed om schepen mee te bouwen maar de hoeveelheid koolstof die het ijzer/staal bevatte kon nogal verschillen. En juist die verschillen hebben een zeer groot effect op de manier waarop je dergelijke schepen kunt restaureren. Het vormen van de platen speelt soms een rol maar meestal is het lasproces (als er gelast wordt) de uitdagende factor. Ijzeren platen bevatten een dusdanige hoeveelheid koolstof dat deze heel anders smelten en stol-en krimp eigenschappen hebben dan de huidige staalplaten. Een nieuw stuk staal in een ijzeren schip plaatsen vraagt dus de nodige ervaring. Tijdens mijn loopbaan heb ik aan de nodige ijzeren en stalen schepen of een combinatie hiervan mogen werken. Door simpelweg goed te luisteren naar zeer ervaren scheepsbouwers en zelf te experimenteren heb ik mogen leren hoe en met welke materialen ijzer goed te lassen is, maar nog altijd blijft elk schip een uitdaging en verrassing: soms kost herstel nauwelijks moeite, soms moeten we een heel nieuwe manier van aanpak bedenken. Met trots kan ik zeggen dat Kouyzer Classic Boats beschikt over een zeer compleet ingerichte werkplaats waarin we vrijwel elke klus aan ijzeren en stalen schepen kunnen uitvoeren. De combinatie van ambachtelijk gereedschap voor het maken van de prachtige details met modern stae-of-the-art equipment zorgt er voor dat we vlot kunnen werken zonder oog voor detail en uitstraling te verliezen. Integendeel “